Η Τύμπου στoυς αγώνες για Λευτεριά

Η Τύμπου στoυς αγώνες για Λευτεριά

Οι υπογραφές των μελών της Χωρητικής και της Εκκλησιαστικής Επιτροπής στο Δημοψήφισμα της 25ης Μαρτίου 1930.

 

Ζώντας σ’ ένα χώρο που ο κόσμος είναι δεμένος με τη γη, την οποία αγαπά και λατρεύει, δεν μπορεί παρά το αίσθημα της φιλοπατρίας να σε συνεπαίρνει, με μια αγνότητα που μόνο στα χωριά της Κυπριακής υπαίθρου μπορείς να συναντήσεις. Παρόντες λοιπόν φυσιολογικά οι Τυμπιώτες στους αγώνες για τη Λευτεριά.

Στα δημοψηφίσματα του 1921 και του 1930 αξιώνουν, μαζί με όλους τους Έλληνες της Κύπρου την Ένωση με τη μάνα Ελλάδα. Αντίγραφα των υπογραφών των αρχών του χωριού στα δύο δημοψηφίσματα παρουσιάζονται στις σελίδες 31 μέχρι 34.

Με την έναρξη του αγώνα της ΕΟΚΑ, με πρωτεργάτη τον Μενέλαο Παπαθανασίου, ιδρύεται στην Τύμπου η τοπική ομάδα της Οργάνωσης με δεκαπέντε ενεργά μέλη και ομαδάρχη τον ίδιο. Ύστερα από τη σύλληψη του Μ. Παπαθανασίου και το κλείσιμό του στα κρατητήρια της Πύλας, την αρχηγία της ομάδας αναλαμβάνει ο Αβραάμ Σολωμού και τον διαδέχεται για τον ίδιο λόγο, λίγο αργότερα ο Αντώνης Δημητρίου. Για τον ίδιο πάλι λόγο τα τελευταία δύο χρόνια του αγώνα, η αρχηγία της ομάδας της Τύμπου ανατίθεται στον Κυριάκο Μαραθοβουνιώτη.

Στη δράση της τοπικής ομάδας της Τύμπου, καταγράφονται τρεις ενέδρες, όλες πετυχημένες και οι οποίες προκάλεσαν υλικές ζημιές στους Βρετανούς, ενώ στη μια από αυτές σκοτώθηκαν δυο Βρετανοί στρατιώτες. Επίσης στο ενεργητικό της ομάδας καταγράφεται και επιτυχημένο σαμποτάζ καταστροφής των διαύλων του αεροδρομίου της Τύμπου.

Πρώτοι μάρτυρες του αγώνα στην Τύμπου, δύο γέροντες βοσκοί, οι Μιχαήλ Καρατσιόλης και Χαράλαμπος Ιωάννου, οι οποίοι σφαγιάστηκαν στις 8 Ιουλίου 1958 από τους Τούρκους, ενώ έβοσκαν τα πρόβατά τους μεταξύ της Τύμπου και τουρκοκυπριακού χωριού Αγιά. Ακολουθεί ο φλογερός ρασοφόρος αγωνιστής, ο ιερέας του χωριού, ο Παπαθανάσιος Χριστοδούλου. Ο Παπαθανάσης συλλαμβάνεται και κλείνεται στα κρατητήρια της Πύλας, όπου βασανίζεται απάνθρωπα, χωρίς να λυγίσει. Το γέρικο κορμί του όμως δεν αντέχει και πεθαίνει το Νοέμβριο του 1958 από τα φρικτά βασανιστήρια.

Οι ταραχές του 1963 βρίσκουν και πάλι τους Τυμπιώτες με το χέρι στη σκανδάλη, έτοιμους να υπερασπίσουν την πατρίδα. Ιδρύονται τοπικά σώματα εθνοφρουράς, με ευθύνη την προστασία του χωριού από τα γύρω τουρκοκυπριακά χωριά Αγιά, Μόρα και Λουρουτζίνα. Οργανωτής των σωμάτων και εκπαιδευτής των αμούστακων παιδιών της Τύμπου στα εθελοντικά σώματα της Εθνοφρουράς, ένας από τους δασκάλους στο χωριό, ο Αντρέας Βαλιαντής.

Φτάνουμε στο τραγικό καλοκαίρι του 1974 και στη βάρβαρη τουρκική εισβολή. Βαρύς ο φόρος αίματος που πρόσφεραν τα βλαστάρια της Τύμπου. Ο Αντρέας Στυλιανού σκοτώθηκε σε μάχη από βλήματα όλμου. Ο Δημήτριος Μαμμίδης σκοτώθηκε σε μάχη στην πράσινη γραμμή στη Λευκωσία κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας. Στις 14 Αυγούστου, μέρα κατάληψης του χωριού, ο Μενέλαος Παπαθανασίου που πρόσφερε εθελοντικά τις υπηρεσίες του στο στρατό, συλλαμβάνεται κοντά αεροδρόμιο από τους Τούρκους και εκτελείται.

Οκτώ από τους αγνοούμενους της Τύμπου. Από αριστερά, Παναγιώτης Αδάμου, Αντρέας Λοϊζίδης, Γεώργιος Ορφανού, Θεοφάνης Ορφανού, Γεώργιος Σπύρου, Αντώνιος Θεοδούλου, Λούκας Τταντίρης και Νικόλαος Τταντίρης.

 

Έντεκα ονόματα Τυμπιωτών βρίσκονται στο θλιβερό κατάλογο των αγνοουμένων. Αυτoί είναι:

1. Γεώργιος Ορφανού. Γεννήθηκε το 1943. Θεάθηκε για τελευταία φορά στη Μια Μηλιά στις 14.8.1974

2. Θεοφάνης Ορφανού. Γεννήθηκε το 1950. Θεάθηκε για τελευταία φορά στη Μια Μηλιά στις 14.8.1974

3. Γεώργιος Σπύρου. Γεννήθηκε το 1943. Θεάθηκε για τελευταία φορά στην Κερύνια στις 20.7.1974

4. Αντώνιος Θεοδούλου. Γεννήθηκε το 1955. Θεάθηκε για τελευταία φορά στην Κερύνεια στις 22.7.1974

5. Λούκας Ταντήρης. Γεννήθηκε το 1956. Θεάθηκε για τελευταία φορά μεταξύ Αγίου Ερμολάου και Κοντεμένου στις 14.8.1974

6. Αντρέας Λοϊζίδης. Γεννήθηκε το 1954. συνελήφθηκε στις 8.8.74 στη Λάπηθο και θεάθηκε για τελευταία φορά στις φυλακές των Αδάνων

7. Αντρέας Μαύρου. Γεννήθηκε το 1919. Θεάθηκε για τελευταία φορά στην Τύμπου στις 14.8.1974

8. Παναγιώτης Αδάμου. Γεννήθηκε το 1955. Θεάθηκε για τελευταία φορά στον Κουτσοβέντη στις 21.7.1974

9. Απόστολος Αντωνίου. Γεννήθηκε το 1907. Θεάθηκε για τελευταία φορά στην Τύμπου στις 15.8.1974

10. Μάρκος Χατζηλοΐζου. Γεννήθηκε το 1874. Θεάθηκε για τελευταία φορά στην Τύμπου στις 15.8.1974

11. Νικόλαος Ταντήρης. Γεννήθηκε το 1911. Θεάθηκε για τελευταία φορά στην Τύμπου στις 19.8.74

Στις 14 Αυγούστου του 1974 όλοι οι κάτοικοι της Τύμπου εγκατέλειπαν το χωριό τους και γίνονταν πρόσφυγες στην ίδιά τους την πατρίδα, διωγμένοι από το βάρβαρο Τούρκο εισβολέα. Το 1975 οι Τούρκοι μετονόμασαν το χωριό σε Kirklar, από το όνομα του τεμένους στο σπήλαιο των Σαράντα Μαρτύρων.

Τύμβου ή Τύμπου. Ένα χωριό, μια τοποθεσία, ένα κομμάτι ελληνικής ιστορίας από τα βάθη των αιώνων. Χρέος ιερό για τους Τυμπιώτες η διατήρηση άσβεστης της μνήμης και της φλόγας για λευτεριά και επιστροφή. Χρέος βαρύ στους νεκρούς και τους αγνοούμενους. Χρέος τέλος σ’ αυτούς που έφυγαν με τον καημό της επιστροφής άσβεστο.

 

Σχολιάστε